Յուկիո Միշիման ամենաճանաչված ճապոնացի գրողն է աշխարհում, նրա «Ոսկե տաճարը»՝ ճապոնական գրականության ամենահայտնի գործը, որ թարգմանված է բազմաթիվ լեզուներով: Այսուհետ այդ լեզուների թվում կլինի նաև հայերենը. նշանավոր վեպը բնագրից հայերեն է թարգմանել Յասունարի Կավաբատայի, Հարուկի Մուրակամիի վեպերի թարգմանություններով մեր ընթերցողին արդեն ծանոթ Լիլիթ Խանսուլյանը: Այս անգամ վիթխարի գործ է իրականացրել Լիլիթը. «Ոսկե տաճարը» XX դարի ամենաբարդ ու դժվարթարգմանելի երկերից մեկն է, որը հիշեցնում է Դոստոևսկու գործերը: Որպես գրքի խմբագիր, որը հայերեն տարբերակը հնարավորություն է ունեցել համեմատելու ռուսերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն թարգմանությունների հետ, կարող եմ վկայել, որ հայերեն «Ոսկե տաճարը» ճապոներեն կոթողի հարազատ վերարտադրությունն է. և ոչ միայն բովանդակության ու դրա իմաստային նրբերանգների, այլև ոճի առումով: Ռուսերեն տարբերակը, որի թարգմանիչը գրող Բորիս Ակունինն է (Գրիգորի Չխարտիշվիլի) ավելի շատ վերաշարադրանք է, Ակունինի, քան Միշիմայի գործը, անգլերեն և ֆրանսերեն թարգմանություններն էլ, հակառակը, գրեթե բառացի, երբեմն էլ ի վնաս գրքի ոգու՝ պատճենել են բնագիրը: Հայերեն թարգմանության մեջ հաջողվել է խուսափել երկու որոգայթից էլ: Բայց սա դեռ ամենը չէ: «Ոսկե տաճարը» սկիզբ է դնում նոր մատենաշարի, որը կներկայացնի այն ականավոր գրողներին, որոնք քանիցս ներկայացվել են Նոբելյան մրցանակին, բայց այդպես էլ թիվ մեկ գրական պարգևին չեն արժանացել, իսկ այդ գրողների թվում հանիրավի անտեսված շատ հետաքրքիր ու կարևոր դեմքեր կան: Միշիման ինքը 60-ականներին հինգ անգամ Նոբելյանի թեկնածու է եղել: Մնում է ավելացնել, որ մեծ ջանքերի գնով կյանքի կոչված այս գիրքն արդեն տպարան է ճանապարհվել: Շապիկը ձևավորել է Վիտալի Ասրիևը: Իսկ նոր մատենաշարը կոչվում է «Նոբելյանից 5 պակաս»:
-
Ինչպես է դասական գրականության ընթերցումը փոխում ժամանակակից գրքերի ընկալումը
20 Apr 2026
Գոյություն ունի մի նուրբ պահ, որը գալիս է գրեթե աննկատ, երբ դուք բավական երկար ժամանակ եք անցկացնում դասական գրականություն կարդալով․ ժամանակակից գրքերը սկսում են ընկալվել այլ կերպ։ Պարտադիր չէ՝ ավելի […]
-
Ինչպես կարդալ երկար դասական վեպեր՝ առանց ծանրաբեռնված զգալու
17 Apr 2026
Կա մի յուրահատուկ զգացում, որը առաջանում է, երբ բացում ես երկար դասական վեպ։ Գրքի ծանրությունը, լեզվի խտությունը, անծանոթ մշակութային միջավայրը՝ այս ամենը կարծես լուռ հարց է տալիս. «Վստա՞հ ես, որ […]
-
Ինչու որոշ գրքեր դանդաղ են սկսվում, բայց դառնում են անմոռանալի
16 Apr 2026
Գոյություն ունի ընթերցողական մի հատուկ փորձառություն, որը շատերը ճանաչում են, բայց դժվարանում են բացատրել․ այն գիրքը, որը սկսվում է գրեթե շշուկով, իսկ ավարտվում՝ հզոր հարվածով։ Սկզբում այն կարող է թվալ […]
-
Անվստահելի պատմիչներ․ անվստահելի պատմության արվեստը
16 Apr 2026
Կա մի յուրահատուկ հմայք այն պահին, երբ հասկանում ես, որ պատմությունը քեզ ներկայացնող ձայնը կարող է ստել։ Կամ սխալվել։ Կամ ինչ-որ բան թաքցնել։ Կամ գուցե ընդհանրապես կորցնել կապը իրականության հետ։ […]
