Յուկիո Միշիման ամենաճանաչված ճապոնացի գրողն է աշխարհում, նրա «Ոսկե տաճարը»՝ ճապոնական գրականության ամենահայտնի գործը, որ թարգմանված է բազմաթիվ լեզուներով: Այսուհետ այդ լեզուների թվում կլինի նաև հայերենը. նշանավոր վեպը բնագրից հայերեն է թարգմանել Յասունարի Կավաբատայի, Հարուկի Մուրակամիի վեպերի թարգմանություններով մեր ընթերցողին արդեն ծանոթ Լիլիթ Խանսուլյանը: Այս անգամ վիթխարի գործ է իրականացրել Լիլիթը. «Ոսկե տաճարը» XX դարի ամենաբարդ ու դժվարթարգմանելի երկերից մեկն է, որը հիշեցնում է Դոստոևսկու գործերը: Որպես գրքի խմբագիր, որը հայերեն տարբերակը հնարավորություն է ունեցել համեմատելու ռուսերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն թարգմանությունների հետ, կարող եմ վկայել, որ հայերեն «Ոսկե տաճարը» ճապոներեն կոթողի հարազատ վերարտադրությունն է. և ոչ միայն բովանդակության ու դրա իմաստային նրբերանգների, այլև ոճի առումով: Ռուսերեն տարբերակը, որի թարգմանիչը գրող Բորիս Ակունինն է (Գրիգորի Չխարտիշվիլի) ավելի շատ վերաշարադրանք է, Ակունինի, քան Միշիմայի գործը, անգլերեն և ֆրանսերեն թարգմանություններն էլ, հակառակը, գրեթե բառացի, երբեմն էլ ի վնաս գրքի ոգու՝ պատճենել են բնագիրը: Հայերեն թարգմանության մեջ հաջողվել է խուսափել երկու որոգայթից էլ: Բայց սա դեռ ամենը չէ: «Ոսկե տաճարը» սկիզբ է դնում նոր մատենաշարի, որը կներկայացնի այն ականավոր գրողներին, որոնք քանիցս ներկայացվել են Նոբելյան մրցանակին, բայց այդպես էլ թիվ մեկ գրական պարգևին չեն արժանացել, իսկ այդ գրողների թվում հանիրավի անտեսված շատ հետաքրքիր ու կարևոր դեմքեր կան: Միշիման ինքը 60-ականներին հինգ անգամ Նոբելյանի թեկնածու է եղել: Մնում է ավելացնել, որ մեծ ջանքերի գնով կյանքի կոչված այս գիրքն արդեն տպարան է ճանապարհվել: Շապիկը ձևավորել է Վիտալի Ասրիևը: Իսկ նոր մատենաշարը կոչվում է «Նոբելյանից 5 պակաս»:
-
Պամֆլետներից մինչև ամսագրեր․ ինչպես է տպագրությունը ձևավորել հանրային կարծիքը
10 Jul 2026
Մինչև հեռուստատեսության, ռադիոյի և թվային մեդիայի ի հայտ գալը հենց տպագիր նյութերն էին տեղեկատվության տարածման, հասարակական քննարկումների ձևավորման և հանրային կարծիքի վրա ազդեցության ամենահզոր գործիքներից մեկը։ Փոքր քաղաքական պամֆլետներից, որոնք […]
-
Ինչու են անկախ տպագիր հրատարակությունները կրկին վերելք ապրում․ մտածված հրատարակչության վերադարձը թվային դարաշրջանում
9 Jul 2026
Տարիներ շարունակ տպագիր մամուլի ապագան անորոշ էր թվում։ Համացանցի, սոցիալական ցանցերի, թվային լրատվական հարթակների և էլեկտրոնային գրքերի տարածումը շատերին ստիպեց մտածել, որ տպագիր հրատարակությունները աստիճանաբար կվերանան։ Թերթերը կրճատեցին իրենց տպաքանակները, […]
-
Տպագրության դերը մշակութային ժառանգության պահպանման գործում
8 Jul 2026
Թվային տեխնոլոգիաների, ակնթարթային հաղորդակցության և վիրտուալ արխիվների դարաշրջանում տպագրությունը կարող է թվալ անցյալի միջոց։ Սակայն պատմության ընթացքում տպագիր նյութերը կարևորագույն դեր են խաղացել մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Գրքերը, ձեռագրերը, պաստառները, […]
-
Ինչպես են տպագիր պաստառները ձևավորել հասարակական շարժումները
7 Jul 2026
Սոցիալական ցանցերի հեշթեգներից, վիրուսային տեսանյութերից և առցանց արշավներից շատ առաջ տպագիր պաստառները հասարակական հաղորդակցության ամենաազդեցիկ գործիքներից էին։ Դրանք քաղաքների պատերը վերածում էին հանրային քննարկման հարթակների, ոգեշնչում հեղափոխություններ, համախմբում համայնքներ, մարտահրավեր […]
