Կոշտ կազմ, Trade Paperback և Mass Market՝ ինչ տարբերություններ են նրանց միջև
Երբ մտնում եք որևէ գրախանութ, հաճախ տեսնում եք, որ նույն գիրքը ներկայացված է մի քանի տարբեր ձևաչափերով․ թանկարժեք և ամուր կոշտ կազմով, գեղագիտական trade paperback ձևաչափով և երբեմն էլ՝ փոքր, կոմպակտ mass market տարբերակով։ Սկսնակ ընթերցողների համար այս տերմինները կարող են շփոթեցնող լինել, իսկ փորձառու գրասերների համար տարբեր ձևաչափերը ազդում են ոչ միայն գնի, այլև ընթերցանության հարմարավետության, դիմացկունության և հավաքածուում գրքի արժեքի վրա։
Այս ուղեցույցում մանրամասն կքննարկենք, թե ինչն է տարբերում կոշտ կազմով գրքերը trade paperback և mass market տարբերակներից, ինչու են հրատարակիչները ընտրում այս կամ այն ձևաչափը և որն է առավել հարմար ձեզ համար։
⸻
Ի՞նչ է կոշտ կազմով գիրքը (Hardback)
Կոշտ կազմ ունեցող գիրքը (հաճախ անվանում են hardcover) ամենադիմացկուն և բարձրորակ գրքային ձևաչափերից է։ Նոր գրքերի մեծ մասը նախևառաջ լույս է տեսնում հենց այս տարբերակով, հատկապես՝ բեսթսելերները, բարձրարվեստ գրականությունը, ակադեմիական կամ ոչ-արվեստանոց գրքերը։
Կոշտ կազմով գրքերի առանձնահատկությունները
1. Խիտ, ամուր կազմ
Կազմը պատրաստվում է հաստ ստվարաթղթից՝ պատված կտորով, թղթով կամ արհեստական կաշվով, ինչը գրքին տալիս է ամրություն և երկար կյանք։
2. Պաշտպանիչ փաթեթ (dust jacket)
Շատ hardback-ներ ունեն շարժական փաթեթ, որի վրա տպված է գրքի դիզայնը, հեղինակի լուսանկարը և այլ տեղեկություններ։
3. Կարված էջաբանություն
Բարձրորակ hardback-ները ունեն կարած (Smyth-sewn) էջեր, ինչը թույլ է տալիս գիրքը բացել հարմարավետ՝ առանց վնասելու։
4. Բարձր արժեք
Որակյալ նյութերի և արտադրության պատճառով գինը ավելի բարձր է։
Առավելություններ
• Բարձր դիմացկունություն
• Հարմար է հավաքածուների համար
• Էսթետիկ տեսք գրադարանը զարդարելու համար
• Լավ են պահպանում արժեքը
• Լույս են տեսնում ամենավաղ շրջանում
Թերություններ
• Ծանր են և անհարմար տեղափոխելու համար
• Թանկ են
• Ամենօրյա, թեթև ընթերցանության համար միշտ չէ, որ հարմար են
⸻
Ի՞նչ է Trade Paperback-ը
Trade paperback-ը միջին տարբերակն է՝ համադրելով որակն ու մատչելի գինը։ Սա ամենատարածված ձևաչափերից է սովորական ընթերցողների, ուսանողների և գրքային ակումբների համար։
Trade Paperback-ի առանձնահատկություններ
1. Լայն չափսեր
Սովորաբար նույն բարձրությունն ունեն, ինչ hardback-ները (մոտ 15×23 սմ)։
2. Լավ թղթի որակ
Օգտագործվում է ավելի խիտ և սպիտակ թուղթ, քան mass market տարբերակներում։
3. Ավելի ճկուն կազմ
Կազմը թղթային է, սակայն որակյալ և երկարատև օգտագործման համար հարմար։
4. Կապում
Հիմնականում սոսնձված են, բայց երբեմն՝ կարած։
Առավելություններ
• Ավելի մատչելի, քան hardback-ը
• Գեղեցիկ և որակյալ
• Հարմար ընթերցանության համար՝ լայն տառատեսակով
• Թեթև է և բավականին դիմացկուն
Թերություններ
• Ավելի թանկ, քան mass market-ը
• Չի պահում այնքան երկար, որքան hardback-ը
• Ավելի մեծ չափսեր՝ միշտ չէ, որ հարմար են ճանապարհորդության համար
⸻
Ի՞նչ է Mass Market Paperback-ը
Mass market paperback-ը ամենափոքր, ամենամատչելի և շարժական գրքային ձևաչափն է։ Այս գրքերը հաճախ տեսնում ենք օդանավակայաններում, սուպերմարկետներում, դեղատներից կախված դարակներում։
Mass Market-ի առանձնահատկություններ
1. Փոքր չափս
Մոտ 10×17 սմ չափսով՝ հեշտ տեղավորվում են պայուսակների և գրպանների մեջ։
2. Ցածրարժեք թուղթ
Թուղթը ավելի բարակ է և դեղնավուն։
3. Խիտ և կիպ կապում
Սոսնձված են, և հաճախ պետք է թեքել ողնաշարը՝ հարմար կարդալու համար։
4. Խիտ տպագրություն
Փոքր տառատեսակ, նեղ լուսանցքներ և կրճատված էջաքանակ։
Առավելություններ
• Ամենամատչելին
• Շատ թեթև և շարժական
• Հարմար է ճանապարհորդության համար
• Կարելի է առանց մտահոգության կիսվել կամ փոխանակել
Թերություններ
• Ամենաքիչ դիմացկուն
• Փոքր տառերը կարող են անհարմար լինել
• Թուղթը արագ է դեղնում
• Հավաքածուների համար այնքան էլ ցանկալի չէ
⸻
Ինչու են հրատարակիչները թողարկում միևնույն գիրքը տարբեր ձևաչափերով
Հրատարակիչները նպատակ ունեն գրքի ողջ շուկային հասնել և առավելագույն եկամուտ ապահովել։
1. Hardback — բարձր պահանջարկի փուլ
Երբ նոր գիրք է լույս տեսնում, նախ hardback-ն է վաճառվում՝ թիրախավորելով այն ընթերցողներին, ովքեր պատրաստ են ավելի շատ վճարել նորույթի համար։
2. Trade Paperback — հասանելի ձևաչափ լայն լսարանի համար
Երբ գրքի «աղմուկը» մի փոքր նվազում է, trade paperback-ը գրավում է ավելի մեծ լսարան՝ մատչելի գնի շնորհիվ։
3. Mass Market — ամենամեծ, ամենատարածված շուկա
Այս տարբերակը հասանելի է ոչ-մասնագիտական վաճառքի կետերում և հարմար է մեծածավալ վաճառքների համար։
⸻
Ո՞ր ձևաչափն ընտրել
Ձեր ընտրությունը պետք է կախված լինի ընթերցանության սովորություններից և նախընտրություններից։
Ընտրեք Hardback, եթե․
• գնահատում եք ամրությունը և գեղեցիկ դիզայնը
• ցանկանում եք ունենալ գրքի առաջին տպաքանակը
• հավաքում եք գրքեր
• պլանավորում եք բազմակի ընթերցանություն
Ընտրեք Trade Paperback, եթե․
• ցանկանում եք որակ և մատչելիություն
• ցանկանում եք ավելի մեծ տառատեսակ
• հաճախ եք կարդում տանը կամ սրճարանում
• մասնակցում եք գրքային քննարկումների
Ընտրեք Mass Market, եթե․
• շատ եք ճանապարհորդում
• ցանկանում եք ամենաէժան տարբերակը
• արագ եք կարդում և նախընտրում եք թեթև գրքեր
• ձեզ չեն անհանգստացնի ծալված կամ դեղնած էջերը
⸻
Որն է ընթերցանության համար ամենահարմար ձևաչափը
• Տեղափոխելիություն՝ Mass Market
• Հարմարավետ ընթերցանություն՝ Trade Paperback
• Երկարակեցություն՝ Hardback
• Էսթետիկություն՝ Hardback
⸻
Եզրակացություն
Կոշտ կազմով գրքերը, trade paperback-ները և mass market տարբերակները միայն չափսերի կամ գնի տարբերություն չեն։ Յուրաքանչյուր ձևաչափ ունի իր տեղն ու նպատակը․ hardback-ը՝ հավաքորդների և տպավորիչ նվերների համար, trade paperback-ը՝ ամենօրյա ընթերցանության համար, mass market-ը՝ ճանապարհորդող և բյուջետային ընթերցողների համար։
Թե որ ձևաչափը կընտրեք, կախված է ձեր գրքային կենսակերպից։ Իսկ գրքարտադրության այս մանրուքները հասկանալով՝ դուք ավելի լավ կգնահատեք գրքի ստեղծման արհեստը և յուրաքանչյուր տպաքանակի յուրահատկությունը։