Պատկերացրեք՝ գնում եք վեպ, որի շապիկը ձեր սիրելի գույնն ունի, ստանում եք ձեր թաղամասը պատկերող նկարազարդմամբ փաթեթ կամ բացում եք նոթատետր, որի յուրաքանչյուր էջում ձեզ սպասում է նոր ստեղծագործական առաջադրանք։ Ընդ որում՝ պարտադիր չէ, որ այս առարկաներից որևէ մեկը ձեռքով պատրաստված լինի։ Դրանք կարող են ստեղծվել արտադրական գործընթացում, որը նախատեսված է հազարավոր տարբերակներ թողարկելու համար։
Ավանդաբար տպագրությունը հնարավորություն է տվել մեկ դիզայնը հասանելի դարձնել բազմաթիվ մարդկանց։ Անհատականացումը մեկ այլ հնարավորություն է բացում՝ ստեղծել փոխկապակցված բազմաթիվ տարբերակներ, որոնցից յուրաքանչյուրը նախատեսված է որոշակի մարդու, վայրի կամ պահի համար։
Արդյո՞ք արդյունքում յուրաքանչյուր տպագիր առարկա կարող է եզակի դառնալ։ Տեխնիկապես շատ արտադրանքներ իսկապես կարող են տարբերվել միմյանցից։ Սակայն ավելի հետաքրքիր է մեկ այլ հարց․ այդ տարբերությունները դրանք կդարձնե՞ն ավելի օգտակար, իմաստալից և պահպանելու արժանի։
Նույնական օրինակներից դեպի անհատական տարբերակներ
Ավանդական տպագրական արտադրության հիմքում միատեսակությունն է։ Երբ դիզայնը հաստատված է, գլխավոր խնդիրն այն ամբողջ տպաքանակում ճշգրիտ վերարտադրելն է։ Յուրաքանչյուր գրքի շապիկ, պիտակ կամ գրքույկ պետք է համապատասխանի հաստատված բնօրինակին։
Թվային տպագրությունը թույլ է տալիս մի օրինակից մյուսը փոխել առանձին տարրեր՝ առանց յուրաքանչյուր տարբերակի համար նոր տպաձև պատրաստելու։ Փոփոխական տվյալներով տպագրությունը համադրում է ընդհանուր մակետն ու փոփոխվող բովանդակությունը՝ անուններ, պատկերներ, համարներ կամ հաղորդագրություններ։
Այսպիսով՝ հազար հրավիրատոմս կարող է պահպանել միասնական տեսողական ոճը, բայց հասցեագրված լինել տարբեր մարդկանց։ Իսկ պիտակների շարքը կարող է ներառել անհատական ծածկագրեր կամ նկարազարդումներ։
Այնուամենայնիվ, տեխնիկական տարբերությունը միայն մեկնարկային կետ է։ Այլ համարը տարբերակում է առարկան մյուսներից, բայց պարտադիր չէ, որ այն անձնական նշանակություն ունենա ստացողի համար։
Անհատականացումն ավելին է, քան պարզապես անուն ավելացնելը
Արտադրանքի վրա մարդու անունը նշելը անհատականացման ամենաակնհայտ ձևն է։ Դա ցույց է տալիս, որ սովորական առարկան պատրաստվել է կոնկրետ ստացողի համար։
Սակայն ավելի խորքային անհատականացումը կարող է փոխել նաև առարկայի օգտագործման եղանակը։
Դիտարկենք տպագիր ճանապարհորդական ուղեցույցը։ Մի ճանապարհորդ կարող է ստանալ ճարտարապետության վրա կենտրոնացած քայլարշավային երթուղիներ, մյուսը՝ թանգարանների և հանգիստ սրճարանների ընտրանի։ Երեխաների հետ ճանապարհորդող մարդու համար կարելի է պատրաստել ավելի կարճ երթուղիներ՝ հաճախակի կանգառներով։
Ձևաչափը մնում է ճանաչելի, բայց բովանդակությունն արձագանքում է տարբեր կարիքների։
Նույն սկզբունքով կարելի է ստեղծել ուսումնական նյութեր, բաղադրատոմսերի ժողովածուներ, միջոցառումների ծրագրեր կամ ապրանքների օգտագործման հրահանգներ։ Այս դեպքերում անհատականացումն արդարացված է․ այն նվազեցնում է ավելորդ տեղեկության ծավալը և տպագիր նյութը դարձնում ավելի հարմար օգտագործման համար։
Կարո՞ղ է յուրաքանչյուր գիրք տարբեր լինել
Գրքերը հատկապես հետաքրքիր հնարավորություններ են բացում, քանի որ ֆիզիկական առարկան համադրում են ընթերցանության խորապես անհատական փորձառության հետ։
Հրատարակչությունը կարող է առաջարկել շապիկի մի քանի տարբերակ, տպագիր ընծայագիր կամ տառաչափի ընտրություն։ Գիտահանրամատչելի գիրքը կարելի է լրացնել ընթերցողի ընտրած աշխատանքային թերթիկներով կամ հավելյալ գլուխներով։
Մանկական գրքում անհատականացումը կարող է փոքրիկ ընթերցողին դարձնել պատմության հերոս։ Իսկ ընտանեկան տարեգրքում՝ մեկ հրատարակության մեջ միավորել լուսանկարներ, հիշողություններ և փաստաթղթեր։
Միևնույն ժամանակ, բոլորի համար ընդհանուր տեքստը նույնպես արժեք ունի։ Ընթերցողները գրքեր են քննարկում նաև այն պատճառով, որ ծանոթացել են նույն ստեղծագործությանը։ Անհատականացումը կարող է առավել արդյունավետ լինել այդ ընդհանուր հիմքի շուրջ՝ հարստացնելով ընթերցանության փորձառությունն ու պահպանելով հեղինակի մտահղացումը։
Փաթեթավորումը՝ որպես անձնական ուղերձ
Փաթեթավորումը հաճախ մարդու ձեռքում է հայտնվում սպասումով լի պահին։ Մինչև ապրանքը տեսնելը կամ օգտագործելը նա ծանոթանում է դրա տուփին, փաթեթին կամ պիտակին։
Այդ մակերեսին կարող է լինել ավելին, քան պարզապես լոգոտիպը։
Նվերային փաթեթը կարող է ներառել ուղարկողի ուղերձը։ Որոշակի տարածաշրջանի համար թողարկված շարքը՝ տեղացի նկարազարդողի աշխատանքները։ Իսկ բաժանորդագրությամբ առաքվող տուփը՝ գնորդի ընտրած հետաքրքրություններին համապատասխան խորհուրդներ կամ հրահանգներ։
Այս տարբերությունները կարող են փաթեթավորումն ավելի մտածված դարձնել, հատկապես երբ բնականորեն կապված են ապրանքի հետ։
Սակայն այստեղ կարևոր է տեղին լինելը։ Մարդու անվան կողքին տպված կաղապարային հաճոյախոսությունը կարող է ընկալվել որպես ավտոմատ լրացված տեքստ։ Հստակ հրահանգը, արտահայտիչ նկարազարդումը կամ իսկապես օգտակար մանրուքն անհատականացմանը իմաստ են հաղորդում։
Դիզայների խնդիրը՝ փոփոխականության համար կանոններ ստեղծել
Երբ յուրաքանչյուր տպագիր առարկա կարող է տարբերվել մյուսներից, դիզայները պետք է մտածի մեկ ավարտուն հորինվածքից ավելի լայն։
Անհրաժեշտ է ստեղծել համակարգ, որը պահպանում է ամբողջականությունը բազմաթիվ համադրությունների դեպքում։
Ի՞նչ կլինի, եթե ստացողի անունը շատ երկար լինի։ Արդյո՞ք յուրաքանչյուր լուսանկար լավ կընկալվի առաջարկվող ֆոների վրա։ Հնարավո՞ր կլինի թարգմանված տեքստը տեղավորել՝ առանց տառաչափը չափազանց փոքրացնելու։
Անհատականացվող դիզայնին անհրաժեշտ են հստակ սահմաններ՝ ստուգված գունային համադրություններ, ճկուն մակետներ, մտածված տառատեսակային լուծումներ և պատկերների տեղադրման կանոններ։
Սա անհատականացումը դարձնում է ինքնուրույն դիզայներական խնդիր։ Պետք է նախապես հաշվի առնել հնարավոր փոփոխությունները և միաժամանակ պահպանել որակը։ Յուրաքանչյուր տարբերակ պետք է մտածված տեսք ունենա, ներառյալ այն համադրությունները, որոնք մինչև արտադրության մեկնարկն առանձին չեն դիտարկվել։
Եզակիությունը շարունակում է իր գինն ունենալ
Տպվող բովանդակությունը փոխելու հնարավորությունը չի վերացնում արտադրության գործնական պահանջները։
Անհատականացված արտադրանքի համար անհրաժեշտ են համակարգված տվյալներ, ֆայլերի ճշգրիտ պատրաստում և որակի հուսալի վերահսկողություն։ Եթե ապրանքները նախատեսված են կոնկրետ ստացողների համար, տպագրությունը պետք է ճիշտ համադրվի փաթեթավորման և առաքման հետ։
Նույնիսկ հրաշալի տպագրված գիրքը տհաճ տպավորություն կթողնի, եթե դրա մեջ մեկ այլ գնորդի համար նախատեսված ընծայագիր լինի։
Արժեքը նույնպես կախված է տպաքանակից, նյութերից, հետտպագրական մշակումից և սարքավորումներից։ Թվային արտադրությունը կարող է հարմար լինել անհատականացված որոշ նախագծերի համար, մինչդեռ այլ աշխատանքների դեպքում ավանդական տպագրությունը կմնա ավելի տնտեսապես շահավետ։
Հետևաբար հարցը միայն այն չէ, թե հնարավո՞ր է տպագրել անհատական դիզայն։ Կարևոր է նաև՝ արդյոք ամբողջ արտադրական գործընթացը կարող է հուսալիորեն ապահովել ճիշտ տարբերակի առաքումը ճիշտ մարդուն։
Որքան անձնական է առարկան, այնքան կարևոր է վստահությունը
Անհատականացման համար անհրաժեշտ է ինչ-որ բան իմանալ ստացողի մասին։ Դա կարող է լինել նրա տրամադրած տեղեկությունը, օրինակ՝ ընտրած գույնը կամ ընծայագրի տեքստը, կամ նախորդ շփումներից ստացված տվյալները։
Այս տարբերությունը սկզբունքային է։
Գնորդին կարող է դուր գալ իր ընտրած նկարազարդմամբ նոթատետրը, բայց նրա անձնական հետաքրքրությունը բացահայտող փաթեթավորումը կարող է անհարմարություն առաջացնել։
Տպագիր առարկաները տեսանելի են ուրիշների համար։ Դրանք դրվում են աշխատանքային սեղաններին, առաքվում են տներ, որտեղ մի քանի մարդ է ապրում, և անցնում են բազմաթիվ մարդկանց ձեռքերով։
Մտածված անհատականացումը պետք է մարդուն հնարավորություն տա վերահսկելու, թե ինչ է հայտնվելու իր ստացած արտադրանքի վրա։ Երբեմն ամենահարգալից մոտեցումը ստացողին դիզայնն ինքնուրույն ընտրելու հնարավորություն տալն է՝ առանց նրա կյանքի մասին մանրամասն տեղեկություններ հավաքելու։
Տարբերվելը միշտ չէ, որ ավելի լավ է
Անհատականացված առարկան կարող են ավելի երկար պահել, քանի որ այն օգտակար է կամ հուզական արժեք ունի։ Սակայն այն կարող է նաև ավելի դժվար լինել կրկին օգտագործելը, եթե ձևավորումը չափազանց սերտորեն կապված է մեկ մարդու հետ։
Եզակիությունն ինքնին չի երաշխավորում ո՛չ կապվածություն առարկայի հետ, ո՛չ էլ թափոնների նվազում։
Առավել հեռանկարային են այն դեպքերը, երբ տարբերությունները ծառայում են հստակ նպատակի՝ օգնում են սովորել, նշանավորում են կարևոր իրադարձություն, բարելավում են մատչելիությունը կամ տեղեկությունը դարձնում ավելի համապատասխան ստացողի կարիքներին։
Յուրաքանչյուր տպագիր առարկա կարող է ինչ-որ բանով տարբերվել։ Բայց դրանցից ոչ բոլորին է անհրաժեշտ անձնական մանրուք ավելացնել։
Անհատականացված տպագրության ապագան կախված կլինի այդ տարբերությունը հասկանալու կարողությունից և այնպիսի առարկաներ ստեղծելուց, որոնց առանձնահատկությունն իսկապես նշանակություն ունի դրանք ստացող մարդկանց համար։