Պատկերացրեք 2046 թվականի մի առավոտ։ Ձեռքն եք վերցնում ձեր ընթերցողական նախասիրություններին համապատասխան պատրաստված տպագիր գիրքը, ստանում եք առաքանին մի փաթեթով, որը գրանցում է ջերմաստիճանի փոփոխությունները, և վերանորոգում կենցաղային սարքը՝ օգտագործելով թվային ֆայլի հիման վրա մոտակայքում արտադրված պահեստամասը։
Երեք դեպքում էլ կիրառվում է տպագրություն, սակայն ամեն անգամ այդ բառը տարբեր նշանակություն ունի։
Սերունդներ շարունակ տպագրություն ասելով՝ առաջին հերթին հասկացել ենք տեքստի և պատկերների փոխանցումը որևէ մակերեսի վրա։ Գրքերը, թերթերը, պաստառները, պիտակներն ու փաթեթավորումը ձևավորել են տեղեկատվություն տարածելու, ապրանքներ վաճառելու և մշակույթը պահպանելու մեր եղանակները։ Առաջիկա 20 տարում այս բառի սովորական իմաստը կարող է զգալիորեն ընդլայնվել։
Տպագրություն կարող է ավելի հաճախ կոչվել նյութերի ճշգրիտ տեղադրումը, որի միջոցով ձևավորվում են առարկայի ոչ միայն արտաքին տեսքը, այլև գործառնական հատկությունները։ Տպված շերտը կարող է հաղորդագրություն փոխանցել, էլեկտրականություն հաղորդել, արձագանքել ճնշմանը կամ դառնալ եռաչափ կառուցվածքի մաս։
Այս հնարավորությունները կզարգանան տարբեր արագություններով։ Դրանց մի մասը կդառնա առօրյա կյանքի բաղադրիչ, մյուսները կմնան նեղ մասնագիտական կիրառության շրջանակում կամ չափազանց թանկ կլինեն զանգվածային օգտագործման համար։ Բայց արդեն այսօր դրանք հետաքրքիր հարց են առաջացնում․ եթե թվային հրահանգներով հնարավոր է ստանալ այսքան տարբեր ֆիզիկական արդյունքներ, ապա որտե՞ղ են սկսվում և ավարտվում տպագրության սահմանները։
Թուղթը կշարունակի ունենալ իր նշանակությունը
Տպագրության ապագայի մասին խոսակցությունները հաճախ սկսվում են թղթի անհետացման ենթադրությամբ։ Սակայն ավելի օգտակար է մեկ այլ հարց տալ․ ինչի՞ համար է թուղթը պետք լինելու մարդկանց։
Մինչև 2046 թվականը շատ ոլորտներում առօրյա տեղեկատվությունը կարող է գրեթե ամբողջությամբ տեղափոխվել թվային համակարգեր։ Տպագիր նյութերը պետք է իրենց տեղը պահպանեն հարմարավետության, մատչելիության, երկարակեցության, գեղեցկության կամ հուզական արժեքի շնորհիվ։
Գեղեցիկ հրատարակված վեպն այլ փորձառություն է առաջարկում, քան որոնման հնարավորությամբ թվային ֆայլը։ Թանգարանային կատալոգը կարող է պահպանել ցուցահանդեսի մթնոլորտը։ Ձեռագիր ընծայագիրը սովորական գիրքը վերածում է անձնական նշանակություն ունեցող առարկայի։ Փաթեթավորումն օգնում է ճանաչել, տեղափոխել և պաշտպանել ապրանքները, ինչպես նաև տեղեկություն ստանալ դրանց մասին։
Այս գործառույթները կշարունակեն պահանջարկ ձևավորել, նույնիսկ եթե մարդկանց սովորությունները փոխվեն։
Հրատարակչություններն ու տպարանները կարող են արձագանքել ավելի մտածված որոշումներով՝ նվազեցնել ավելորդ օրինակների քանակը, ընտրել որակյալ նյութեր, կիրառել ընթերցանության համար հարմար տառատեսակներ և ստեղծել որոշակի լսարանների համար նախատեսված հրատարակություններ։ Որոշ տպագիր արտադրանքներ կարող են դառնալ ավելի շքեղ, մյուսները՝ ավելի պարզ ու գործնական։
Հավանաբար, թղթի ապագայում տեղ կլինի երկուսի համար էլ։
Տպաքանակը կարող է այլևս հաստատուն թիվ չլինել
Ավանդական գրահրատարակչությունը հաճախ պահանջում է բարդ կանխատեսում․ քանի՞ օրինակ կգնեն ընթերցողները։
Եթե տպագրվի չափազանց շատ, գումարը կմնա չվաճառված գրքերի մեջ։ Եթե չափազանց քիչ՝ ընթերցողները ստիպված կլինեն սպասել, մինչև հրատարակչությունը կազմակերպի լրացուցիչ տպագրություն։
Առաջիկա երկու տասնամյակում թվային տպագրության, հետտպագրական մշակման և պատվերների կառավարման կատարելագործումը կարող է փոքր տպաքանակներն ավելի գրավիչ դարձնել արտադրանքի ավելի լայն շրջանակի համար։
Պատկերացրեք հրատարակչություն, որը հասանելի է պահում հազարավոր գրքեր՝ առանց յուրաքանչյուրից մեծ պաշարներ պահեստավորելու։ Պատվերները հնարավոր կլինի խմբավորել և ուղարկել համապատասխան արտադրական կենտրոններ, որոնք սպասարկում են տարբեր շուկաներ։
Սա չի նշանակում, որ մեծ տպաքանակները կվերանան։ Մեծ քանակությամբ նույնական օրինակների արտադրությունը կարող է շարունակել զգալի տնտեսական առավելություններ ապահովել։ Սակայն հրատարակիչներն ավելի ճկուն կդառնան՝ որոշելով, թե որ գրքերն արժե պահել պահեստում, իսկ որոնք՝ տպագրել պատվերների ստացմանը զուգահեռ։
Տպագրությունը կարող է վերածվել շարունակական ծառայության, որն ուղեկցում է հրատարակությանը դրա գոյության ամբողջ ընթացքում։
Անհատականացումը կանցնի շապիկի վրա անուն տպելու սահմաններից
«Անհատականացված տպագրություն» արտահայտությունը հաճախ հիշեցնում է շնորհավորական բացիկ, լուսանկարների ալբոմ կամ սեփականատիրոջ անվան սկզբնատառերով նոթատետր։
Մինչև 2046 թվականն անհատականացումը կարող է դառնալ ավելի օգտակար և պակաս զարդարանքային։
Ընթերցողը կկարողանա պատվիրել ավելի մեծ տառաչափով և ավելի ընդարձակ տողամիջյան տարածությամբ գիրք։ Համալսարանը՝ կազմել ուսումնական ժողովածու՝ որոշակի դասընթացի համար ընտրված և օգտագործման թույլտվություն ունեցող գլուխներից։ Ճամփորդական ուղեցույցը կարող է ձևավորվել՝ հաշվի առնելով ճանապարհորդի երթուղին, լեզուն և մատչելի միջավայրի հետ կապված կարիքները։
Դրա համար միայն համապատասխան տպագրական սարքավորումը բավարար չի լինի։ Հրատարակչություններին անհրաժեշտ կլինեն հեղինակային իրավունքների վերաբերյալ հստակ պայմանավորվածություններ, բովանդակության կառավարման հուսալի համակարգեր, խմբագրական վերահսկողություն և տարբեր տարբերակների պատրաստման մատչելի եղանակներ։
Միաժամանակ կարևոր կլինի պահպանել որոշակի սահման։ Անհատականացված ձևաչափը չպետք է աննկատ վերածվի փաստերի անհատականացված տարբերակի։ Ընթերցողը պետք է հասկանա՝ իր հրատարակության մեջ փոխվել է ձևավորո՞ւմը, նյութերի ընտրությո՞ւնը, թե՞ բուն բովանդակությունը։
Ամենաարժեքավոր անհատականացումը, հավանաբար, կլինի այն, որն օգնում է ավելի հեշտ օգտվել տեղեկատվությունից՝ պահպանելով վստահությունը խմբագրական աշխատանքի նկատմամբ։
Փաթեթավորումը կարող է դառնալ չափումներ կատարող մակերես
Փաթեթավորումն ավանդական տպագրության և նոր տեխնոլոգիաների հատման ամենահետաքրքիր ոլորտներից մեկն է։
Դրա մակերեսին արդեն տեղադրվում են հրահանգներ, ապրանքանիշի նշաններ, բաղադրության մասին տեղեկություններ և նախազգուշացումներ։ Ապագայում այն կարող է նաև օգնել չափել ու գրանցել, թե ինչ է տեղի ունենում ներսում գտնվող ապրանքի հետ։
Տպագիր էլեկտրոնիկան արդեն հիմք է ստեղծում նման հնարավորությունների համար։ Fraunhofer-ի հետազոտողները նկարագրում են տպված էլեկտրահաղորդիչ կառուցվածքներ, սենսորներ և բարակ գործառնական շերտեր, այդ թվում՝ փաթեթավորման և ապրանքի վիճակի վերահսկման համար նախատեսված կիրառություններ։ www.enas.fraunhofer.de
Առաջիկա 20 տարում փաթեթավորման որոշ տեսակներ կարող են ունենալ ցուցիչներ, որոնք կօգնեն բացահայտել բարձր ջերմաստիճանի, ճնշման կամ այլ գործոնների ազդեցությունը։ Դրանց արժեքը կախված կլինի ապրանքից․ ջերմաստիճանի նկատմամբ զգայուն արտադրանքի առաքումը և գրենական պիտույքների տուփը տարբեր պահանջներ ունեն։
Սենսորը պետք է նաև տեղեկությունը ներկայացնի հասկանալի ձևով։ Փոփոխվող նշանը կամ հեշտ ընթեռնելի վիճակի ցուցիչը կարող է ավելի օգտակար լինել, քան հերթական գործառույթը, որի համար անհրաժեշտ են հավելված և գրանցում։
Արժեքն ու օգտագործումից հետո մշակման հնարավորությունները նույնքան կարևոր կլինեն, որքան տեխնիկական արդյունավետությունը։ Նոր գործառույթ ավելացնելն իմաստ ունի, երբ այն լուծում է իրական խնդիր, իսկ դրա օգուտն արդարացնում է լրացուցիչ նյութերի օգտագործումը։
Տպագրությունը կարող է դառնալ վերանորոգման մաս
Ապագայում եռաչափ տպագրության ամենագրավիչ կիրառություններից մեկը կապված է բավական սովորական խնդրի հետ՝ արդեն գոյություն ունեցող իրերը աշխատանքային վիճակում պահելու։
Կոտրված ամրակը, այլևս չվաճառվող կառավարման բռնակը կամ արտադրությունից հանված միացումը կարող են դժվարացնել մի սարքի վերանորոգումը, որի մնացած մասերը լիովին աշխատում են։
Մինչև 2046 թվականն ավելի շատ արտադրողներ կարող են ստեղծել հաստատված պահեստամասերի թվային կատալոգներ։ Անհրաժեշտության դեպքում համապատասխան դետալը կկարողանա արտադրել լիազորված տեղական մատակարարը։ Սա կնվազեցնի կախվածությունը հազվադեպ պատվիրվող բաղադրիչներով լցված պահեստներից։
Սակայն միայն թվային ֆայլը հուսալի արդյունք չի երաշխավորում։
Նյութի ընտրությունը, արտադրության պայմանները, մշակումը և ստուգումը ազդում են դետալի աշխատանքային հատկությունների վրա։ ԱՄՆ Ստանդարտների և տեխնոլոգիաների ազգային ինստիտուտի՝ NIST-ի հավելումային արտադրության աշխատանքներում շեշտադրվում են չափումները, գործընթացների վերահսկումը և պահանջներին համապատասխանության հաստատումը, քանի որ հուսալի դետալների արտադրությունը պահանջում է վերահսկողություն ամբողջ գործընթացի ընթացքում։ www.nist.gov
Կենցաղային այն բաղադրիչների դեպքում, որոնց խափանումը լուրջ վտանգ չի ստեղծում, տեղական արտադրությունը կարող է համեմատաբար պարզ լուծում լինել։ Մեծ բեռների, բարձր ջերմաստիճանի կամ այլ ծանր պայմանների ենթարկվող դետալները կպահանջեն շատ ավելի մանրակրկիտ ստուգում։
Հիմնական հնարավորությունը արտադրության եղանակը կոնկրետ խնդրին համապատասխանեցնելն է։
Տեղական արտադրությունը կարող է փոխել այն, թե ինչ ենք տեղափոխում
Այսօր պատրաստի ապրանքները հաճախ երկար ճանապարհ են անցնում՝ մինչև սպառողին հասնելը։ Ապագայի որոշ մատակարարման շղթաներում հնարավոր կլինի թվային եղանակով փոխանցել նախագիծը, իսկ արտադրությունը կազմակերպել պահանջարկի վայրին ավելի մոտ։
Այս մոտեցումը կարող է օգտակար լինել անհատական պատվերների, սահմանափակ թողարկումների, նախատիպերի կամ որոշ պահեստամասերի համար։ Արտադրական կենտրոնների տարածաշրջանային ցանցը կարող է նույն հաստատված նախագծով պատրաստել համատեղելի արտադրանք։
Սակայն տեղական տպագրությունը չի վերացնի մատակարարման շղթաները։ Սարքավորումները, հումքը, մեքենաների պահեստամասերն ու մասնագիտական գիտելիքները շարունակելու են ինչ-որ տեղից ստացվել։
Տեղական արտադրությունը նաև ինքնաբերաբար ավելի էկոլոգիական չի դառնա։ Փոխադրումն ապրանքի բնապահպանական ազդեցության միայն մի մասն է։ Կարևոր են նաև էներգիայի սպառումը, նյութերի օգտագործման արդյունավետությունը, արտադրական խոտանը և արտադրանքի ծառայության ժամկետը։
Առավել արդյունավետ կլինեն այն կիրառությունները, որոնց դեպքում տեղական արտադրությունը բարելավում է ամբողջ համակարգը՝ կրճատելով սպասման ժամանակը, նվազեցնելով չօգտագործվող պաշարները, հեշտացնելով վերանորոգումը կամ ապահովելով սպառողին իսկապես անհրաժեշտ անհատականացում։
Կենդանի նյութերը կարող են ավելի ընդլայնել տպագրության իմաստը
Տպագրության ամենահավակնոտ հնարավորություններից մի քանիսը կապված են կենսաբանական նյութերի հետ։
Մտածելով 2046 թվականի մասին՝ հեշտ է պատկերացնել հիվանդանոցներ, որտեղ պարբերաբար փոխպատվաստման համար օրգաններ են տպում։ Սա տպավորիչ վերնագրի նյութ է, բայց չափազանց անորոշ հեռանկար՝ այն հուսալի կանխատեսում համարելու համար։
Ավելի զգուշավոր սցենարը ենթադրում է հատուկ տպված կենսաբանական կառուցվածքների օգտագործում հետազոտությունների, լաբորատոր փորձարկումների կամ առանձին բժշկական կիրառությունների համար։ Առաջընթացը կախված կլինի կենսաբանական գործառույթներից, արդյունքների վերարտադրելիությունից, անվտանգությունից և մանրակրկիտ ստուգումներից։
Կենդանի նյութի հետ աշխատանքն էապես տարբերվում է թղթի վրա ներկ քսելուց։ Այն պետք է պահպանի կենսունակությունը, գործի պատշաճ կերպով և փոխազդի շրջակա միջավայրի հետ։
Նույնիսկ եթե կենսատպագրությունը մնա մասնագիտացված հաստատությունների շրջանակում, դրա զարգացումը կարող է փոխել հասարակության պատկերացումը տպագրության մասին։ Որոշիչ գործողությունը կլինի նյութի ճշգրիտ տեղադրումը, իսկ ստացված կառուցվածքը կարող է շարունակել փոփոխվել արտադրության ավարտից հետո։
Բնապահպանական արդյունավետությունը կախված կլինի արտադրանքի ամբողջ կենսաշրջանից
Ապագայի տպագրությունն անխուսափելիորեն կանգնելու է մի հարցի առաջ․ ի՞նչ է տեղի ունենում բուն տպագրությունից առաջ և հետո։
Արտադրության ընթացքում ավելի քիչ նյութ օգտագործող գործընթացը կարող է միևնույն ժամանակ մեծ քանակությամբ էներգիա պահանջել։ Լրացուցիչ գործառույթներով փաթեթավորումը կարող է ավելի դժվար վերամշակվել։ Ըստ պահանջարկի պատրաստված անհատական արտադրանքը կարող է նվազեցնել չվաճառված պաշարները, բայց նոր խնդիրներ ստեղծել, եթե դրա օգտագործման ժամկետը կարճ լինի։
Բնապահպանական առաջընթացը կպահանջի գնահատել ամբողջ արտադրանքը, ոչ թե դրա մեկ գրավիչ առանձնահատկությունը։
Թղթի վրա տպագրության դեպքում սա կարող է նշանակել նյութերի ավելի մտածված ընտրություն, արդյունավետ արտադրություն, հիմնավորված տպաքանակներ և առկա վերամշակման համակարգերին համապատասխան դիզայն։ Հավելումային արտադրության դեպքում՝ երկարակյաց դետալներ, վերանորոգման ենթակա արտադրանք, նյութերի վերադարձ շրջանառության մեջ և անհաջող արտադրական փորձերի նվազեցում։
Երբեմն ամենանշանակալի բարելավումը կարող է լինել որոշակի առարկա ընդհանրապես չարտադրելու որոշումը։
Տպարանները կարող են ավելի հաճախ օգնել պատվիրատուներին նման որոշումներ ընդունել՝ դեռ արտադրությունից առաջ խորհրդատվություն տրամադրելով քանակի, ձևաչափի, նյութերի և նախատեսվող օգտագործման վերաբերյալ։
Տպագրության մասնագետների գիտելիքները կշարունակեն կարևոր լինել
Տպագրության ավտոմատացմանը զուգահեռ կարող է թվալ, որ մասնագիտական գիտելիքների նշանակությունը կնվազի։ Իրականում նյութերի և կիրառությունների շրջանակի ընդլայնումը կարող է այդ գիտելիքներն ավելի արժեքավոր դարձնել։
Թվային նախագիծը միևնույն է պետք է հաշվի առնի ֆիզիկական սահմանափակումները։ Մակերեսը կլանում կամ վանում է ներկը։ Ծալված փաթեթավորումը պետք է պահպանի ձևը։ Գործառնական շերտը պետք է կայուն աշխատի։ Պատրաստի առարկան պետք է դիմանա նախատեսված օգտագործման պայմաններին։
Ծրագրային ապահովումը կարող է ստանձնել նախապատրաստման, ժամանակացույցի կազմման, ստուգման և ճշգրտումների ավելի մեծ մասը։ Սակայն մարդիկ շարունակելու են սահմանել ընդունելի արդյունքը, ուսումնասիրել խափանումների պատճառները, ընտրել համապատասխան գործընթացներ և գնահատել՝ արդյոք առաջարկվող արտադրանքն իմաստ ունի։
Հետևաբար, ապագայի տպագրական ձեռնարկությունները կարող են առաջարկել ծառայությունների ավելի լայն համադրություն՝ դիզայնի խորհրդատվություն, նյութերի ընտրություն, արտադրություն, որակի ստուգում, վերջնական մշակում և նյութերի վերադարձ շրջանառության մեջ։
Դրանց արժեքը կախված կլինի ինչպես սարքավորումները շահագործելու կարողությունից, այնպես էլ գաղափարը հուսալի ֆիզիկական արդյունքի վերածելու գիտելիքից։
Ծանոթ բառի ավելի լայն իմաստը
Մինչև 2046 թվականը «տպագրություն» բառը կարող է ներառել գործունեության շատ ավելի լայն շրջանակ, քան այսօր՝ առօրյա խոսքում։
Այն կարող է նշանակել վեպի հրատարակում, փաթեթավորման վրա սենսորի տպում, պահեստամասի պատրաստում կամ հետազոտական լաբորատորիայում կենսաբանական նյութի տեղադրում։ Այս գործընթացները տեխնիկապես կմնան տարբեր՝ յուրաքանչյուրն իր տնտեսական պայմաններով, անհրաժեշտ հմտություններով և պատասխանատվության պահանջներով։
Դրանց միավորում է նախագծված կառուցվածքը ֆիզիկական ձևի վերածելը։
Իմաստի այս ընդլայնումը ավանդական տպագիր էջը չի դարձնում հնացած։ Պարզապես դրա կողքին հայտնվում են տպագրության նոր արդյունքներ։
Երեխայի առաջին գիրքը, խնամքով պատրաստված գեղարվեստական տպվածքը, տեղեկություն հաղորդող պիտակը և ճշգրիտ արտադրված դետալը կարող են արտահայտել նույն հարատև արժեքը՝ գաղափարը վերցնելու և իրական աշխարհում դրան օգտակար, շոշափելի ձև տալու հնարավորությունը։